Есептеу әдістемесі және дереккөздер

ЖТСМ формуласы

ЖТСМ — жылдық тиімді сыйақы мөлшерлемесі, яғни жылға келтірілген микрокредиттің толық құны. Микрокредит мерзім соңында бір төлеммен өтеледі, сондықтан үстеме жылға капиталдандырумен келтіріледі:

ЖТСМ = ((S + I) / S) ^ (365 / t) − 1

S

микрокредит сомасы

I

бүкіл мерзімге сыйақы: S × күндік мөлшерлеме × t

t

мерзім, күнмен

Жиі кездесетін қате — ЖТСМ-ды «күндік мөлшерлеме × 365» деп есептеу. Күніне 0,25% кезінде бұл 91,25% берер еді — ең қысқа мерзімдегі нақты 147,6%-дан бір жарым еседен астам аз. Айырма жылға келтіруден туындайды: мерзім қаншалықты қысқа болса, бірдей күндік мөлшерлеме кезінде ЖТСМ соншалықты жоғары.

Үш мерзім бойынша талдау

Мөлшерлеме күніне 0,25%, сома 100 000 ₸. Төмендегі сандар жоғарыдағы формулаға қою арқылы қайталанады.

5 күн — ең қысқа мерзім

Сыйақы 1 250 ₸, қайтаруға 101 250 ₸. ЖТСМ = 1,0125 ^ 73 − 1 = жылдық 147,6%. Бұл — өнім бойынша ең жоғары мән.

30 күн

Сыйақы 7 500 ₸, қайтаруға 107 500 ₸. ЖТСМ = 1,075 ^ 12,167 − 1 = жылдық 141,1%.

90 күн — ең ұзақ мерзім

Сыйақы 22 500 ₸, қайтаруға 122 500 ₸. ЖТСМ = 1,225 ^ 4,056 − 1 = жылдық 127,7%.

Акция шеңберіндегі бірінші қарыз

100 000 ₸ дейін және 30 күнге дейін сыйақы нөлге тең, сондықтан ЖТСМ да 0%. Лимиттен тыс сыйақы әдеттегі мөлшерлеме бойынша есептеледі — калькулятор мұны бөлек түсіндірмемен көрсетеді.

Есеп алдын ала жасалады: ол өтеу кезіндегі сыртқы төлем делдалдарының ықтимал комиссияларын ескермейді және шарт талаптарын алмастырмайды. Қорытынды мәндер микрокредит беру шартында бекітіледі.

Шекті мәндер қайдан алынған

Шекті ЖТСМ және шекті күндік мөлшерлеме

ҚР Қаржы нарығын реттеу және дамыту агенттігі мен Ұлттық Банктің бірлескен актісімен белгіленеді. 16.05.2026 жағдайы бойынша ЖТСМ шегі жылдық 179%, шекті күндік мөлшерлеме — 0,3%. Сайтта қолданылатын күніне 0,25% мөлшерлеме ең жоғары 147,6% береді және 5-тен 90 күнге дейінгі барлық мерзімде екі шектің де ішінде қалады.

Құқықтық негіз

ҚР «Микроқаржылық қызмет туралы» Заңы және ҚРҚҚРДА нормативтік құқықтық актілері. Қолданыстағы редакциялар adilet.zan.kz ақпараттық-құқықтық жүйесінде жарияланады.

Микроқаржы ұйымдарының тізілімі

Агенттік жүргізеді және gov.kz/memleket/entities/ardfm сайтында жарияланады. Ол бойынша нақты ұйымның лицензиясы қолданыста ма екені тексеріледі.

Өзектілік қалай сақталады

1. 01

   Бір ғана шындық нүктесі

   Күндік мөлшерлеме калькулятор кодында бір мәнмен берілген. Мөлшерлеменің, ЖТСМ-дың және мысал талдауының барлық мәтіндегі көріністері онымен автоматты салыстырылады.

2. 02

   Жариялау кезіндегі автотексеру

   Есептелген ЖТСМ реттеуші шектен асса, ақпаратты ашу бетіндегі сан есептелгенмен сәйкес келмесе немесе іздеу жүйелеріне арналған белгілеудегі сұрақтар көрінетін мәтіннен ажырап кетсе, жариялау өтпейді.

3. 03

   Шекті мәндерді қайта қарау

   Шекті мәндер реттеу өзгерген сайын және жоспарлы түрде — тоқсанына кемінде бір рет бастапқы дереккөзбен салыстырылады. Соңғы салыстыру күні төменде көрсетілген.